Ga naar de inhoud

202. De Boerenbond naar Rome en Assisi

De Boerenbond is opgericht in 1890

De toestand van de landbouwers in gans West-Europa was tijdens de tweede helft van de 19e eeuw ongunstig beïnvloed geworden door allerlei factoren: inzinking van de graanprijzen (vanaf 1878) en van de veeteeltprodukten (vanaf 1880). Tussen 1885 en 1895 was de crisis het zwaarst. De gemengde bedrijven, akkerbouw en veeteelt, vooral in Vlaanderen hadden er het meest van te lijden.
Priester J. Ferd. Mellaerts, bekommerd om de miserie van de boeren in zijn parochie Sint Alfons-Goor (Heist-op-den-Berg) zal oplossingen zoeken en de nodige inspanningen daarvoor leveren en tenslotte de stichter van de Boerenbond worden (1890).
Het opzet van de Boerenbond is een vrije organisatie te realiseren van een ontwikkelde, welvarende en maatschappelijk mondige boerenstand én tegelijk is het een christelijke organisatie en werd het een deel van de christelijke standsorganisaties.
Plaatselijke afdelingen werden overal mettertijd opgericht, ook te Hoegaarden, Meldert en Outgaarden.

De Romereis met 500 leden was een combinatie van erkentelijkheid tegenover de paus, van een bedevaart, van ‘wij reizen om te leren …’

Erkentelijkheid tegenover de paus.

Eind 1925 besloot de Boerenbond, op wens van paus Pius XI om letterlijk met vlag en wimpel naar Rome te gaan. In het Heilig Jaar 1925 was dat natuurlijk niet meer mogelijk, begin 1926 was het groot jubileumfeest van de Belgische Boerenbond gepland en dus zou de reis doorgaan in de herfst van 1926.

Twee onverwachte gebeurtenissen verhinderden dat. De gemeenteraadsverkiezingen van dat jaar waren uitgesteld en voorzien voor enkele dagen na de gebeurlijke thuiskomst. Dat zou nog kunnen geregeld worden, maar dan stortte de Belgische munt in, met een grote onzekerheid van de wisselkoers tot gevolg. De reis zou niet alleen veel meer kosten, maar het was op dat moment ook niet mogelijk om ernstige regelingen te treffen met hotels en restaurants.

De derde poging lukte: de boeren vertrokken met 500 leden en de afdelingsvlaggen naar Rome in 1927 de dag na Beloken Pasen, maandag 25 april, met een speciale trein vanuit Brussel Noord.

Een bijdrage leverde om tot een ontwikkelde en mondige boerenstand

Het moest voor de landbouwers tegelijk een reis zijn die een bijdrage leverde om tot een ontwikkelde en mondige boerenstand te komen.

Tijdens de treinreis konden de deelnemers hun toeristische gids er op nalezen met de voornaamste bezienswaardigheden onderweg en tegelijk met aandacht voor de landbouwstreken die aan het oog voorbij rolden.

Uitstappen waren ook voorzien per bus of taxi aan steden en specifieke landbouwuitbatingen.

De reis ging over Frankrijk, met bezoek aan Parijs en Lyon, dan over Turijn en Genua naar Pisa. Na een bezoek aan deze stad, langs de Middellandse Zee naar Rome. Vier dagen te Rome. Bij de terugreis een dag te Assisi en een dag te Milaan; door de Simplontunnel naar Zwitserland met oponthoud te Spiez. Over Bern en Bazel terug naar Brussel, met een laatste oponthoud te Luxemburg.

Er waren bedrijfsbezoeken voorzien in de Agro Romano, in de omgeving van Milaan en te Spiez, in de beste veestreek van Zwitserland.

Al de deelnemers kregen vooraf een reisgids ‘Rome-Assisi’ toegestuurd met verschillende landkaarten.

Het was ook en bedevaart.

Dat wil zeggen dat er in de trein rozenhoedjes werden gebeden in de voormiddag en ’s avonds, dat er gebeden werd voor het eten; elke morgen lazen de deelnemende priesters hun dagelijkse mis in een kerk, bij de halte ter plaatse (de trein was een nachttrein).

Twee bedevaarders.

Eén Hoegaardier en één inwoner van Outgaarden bij de deelnemers: Oscar Finoulst en zijn neef Albert Maes, beiden welstellende geëngageerde landbouwers

Finoulst Oscar Fulgence (Hoegaarden 13.07.1880-16.03.1950), landbouwer op de Flemaliahoeve en gemeenteraadslid
Hij was zoon van Pierre en de dochter van brouwer August Tomsin x Leuven 01.03.1919 met Victorine Rosa Dotremont (Hoegaarden. 16.1.1896), d. van Theophile Dotremont en Julie Fourie

Foto: Voor de familiefoto is ca. 1925/1926 geposeerd

Maes Albert (Zétrud Lumay 18.04.1870-Outgaarden 10.06.1940), x Soetemans Marie Thérèse (Goetsenhoven 22.07.1872), rentenier in de hoeve Maes in de Hogestraat.
Hij was zoon van Alexander Maes (1846) en Marie Thérèse Finoulst (1831) (sic), jongste kind van Lambert Finoulst (Rommersom 1798-1861) en Marie Barbe Petit (Pellaines).

Foto: De hoeve Maes (links)

Enkele merkwaardigheden en foto’s over de reis zelf

De reis.

Tussen Brussel en Parijs was er het glooiende landschap, de verwoestingen in Noord-Frankrijk van de eerste wereldoorlog, waarvan de sporen met man en macht werden weggewerkt. Er was geen ‘Schengen-akkoord’ (!!!) en zo werd er bij het naderen van de Franse grens nog vlug een grote pijp gestopt of een heel lange sigaar opgestoken. Er was controle op de trein, bij elke grensovergang, door tolbeambten Men mocht Frankrijk maar binnen met 10 sigaren of 20 sigaretten of 20 gram tabak, zodus… en het rookverbod op treinen was nog lange na niet van kracht.

De eerste uitstap is een stadsbezoek aan Parijs met autobus. De trein houdt halt onder de zwarte grote hal van de Gare du Nord. Er zijn 311 km afgelegd.
Er wordt getoerd langs de voornaamste monumenten en rond het plein onder de Eiffeltoren is er tijd gemaakt voor een wandeling, want in trein en bus valt er niet veel te bewegen. Het zou de Boerenbond niet zijn moest er ook niet gereden zijn langs de Halles Centrales, waar ook de producten van Belgiche hoveniers en witloofplanters werden verkocht. Geen activiteit meer natuurlijk, daar is het vanaf ’s morgens heel vroeg tot einde voormiddag druk.

Te voet naar boven, naar de basiliek van Montmartre voor het lof. Het is nu 9 uur voor iedereen terug in de trein zit en deze zich langzaam optrekt richting Lyon. Avondeten wordt opgediend in individuele dozen, ‘maar dat kluppelachtige brood, nee, onze boerinnen kunnen er beter bakken’.

Op 26 april om 6 uur ’s morgens klinkt het: ‘iedereen afstappen, reisgoed in de trein laten, d trein wordt bewaakt. Het eerste wat gebeurt is mis horen en daarna wandeling naar het Hotel Berrier et Millet, waar men terug is voor het middagmaal, na een kort bezoek aan de stad. Daarna zit iedereen met een pakje mondvoorraad voor avondmaal weer op zijn plaats.

Van Lyon naar Pisa dwars door de Alpen. Aan de grens met Italië komen twee lden van de fascistische militie in burgerkledij in de trein; tijdens de ganse reis doorheen Italië zullen er steeds twee van die manen in de trein zitten!
De bestelde lires worden uitgedeeld in de trein. Voor de euro is het nog driekwarteeuw te vroeg!! Fascistisch Italië, geen euro’s in Italië, geen Europese Gemeenschap van democratische staten met een eenheidsmunt in een groot deel ervan, wie wou de klok terugdraaien tot vóór de jaren ’50? Het is 9 uur ’s avonds als er een uurtje pauze is in Turijn, waar het dan nog warmer is dan in de trein. Maar hier verkopen ze bier, en wijn en … tabak.

De woensdagmorgen zijn ze in Pisa om 5 uur. Nar de mis en ontbijt in Hotel Nettuno. Geen wonder dat er nog geen beweging is in de stad. Ook van hier worden er zichtkaarten naar huis gestuurd en …ne de laatste 300 km tot Rome-Termini. De reis was 1876 km lang. Eens ondergebracht in één van de twee gereserveerde kosthuizen kunne zeep en handdoeken uit de reiszak opgediept worden. Onder een straal fris water worden stof en vermoeienis weggespoeld, de pantoffels aangetrokken en … hier blijft het gezelschap vier dagen.

Ook in Rome is het opstaan om vijf uur ’s morgens ‘de zon mag geen boer in zijn bed vinden’. Bezoeken aan de stad, aan het Vatikaan, audiëntie met de paus, familiefoto. Paus Pius XI hield zijn toespraak in het Frans en iedereen mocht zijn ring kussen.
Ook de catacomben werden bezocht en de ‘Agro Romano’ in een karavaan van meer dan 100 taxi’s. Bezoek ook aan de zeer moderne ‘Morenahoeve’, 250 ha., met 130 melkkoeien van bruin Zwitsers ras.

Vanuit Rome wordt er naar Assisi gespoord, vertrek om 3 uur in de namiddag. De volgende dag, dinsdag, terug vertrek om 3 uur in de namiddag, naar Milaan. Donderdag voormiddag wordt er naar Zwitserland gestoomd met een bezoek aan een Zwitserse hoeve te Spiez van 100 ha. waarvan 80 ha. weide. Dan terug in de trein en op 5 mei zijn we in Luxemburg voor een ontbijt in verschillende hotels na de mis en om 8 uur zit iedereen terug in de trein voor de laatste rit tot Brussel-Noord.

© Vzw Hoegaards Erfgoed Alpaidis-nr-202-52ste-jaargang-1-2016