Ga naar de inhoud

Hommage aan Freddy Maennaerts 

Freman

Een korf herinneringen aan het rijkelijk gevulde leven van Freddy Mannaerts (19452019) ‘Eens Hoegaardier – altijd Hoegaardier – voor iedereen Hoegaardier’

FREMAN: is vooreerst de schuilnaam van kunstschilder Freddy Mannaerts, afgeleid uit de eerste lettergreep van zijn voor- en familienaam.

Tentoonstelling 1967

FREMAN 67: is zijn allereerste tentoonstelling die plaats greep in het museum Julien Van Nerum van 9 tot en met 24 september 1967 en de meest representatieve werken ten toon spreidde van FREMAN.

Freddy Mannaerts werd geboren op 22 augustus 1945 te Hoegaarden, Tiensestraat 75, en is dus een echte Hoegaardier, wonende in de Doelstrat 66.

Als kleuter bezocht hij de gemeentelijke ‘bewaarschool’, in die tijd nog naast het gemeentehuis. De juffrouw had toen aan zijn ouders gezegd, dat indien ‘hunne kleine’ niet al te best moest studeren hij toch genoeg talent bezat in zijn tekeningen.

Vanaf zijn zesde levensjaar bezocht hij dan de grote school of gemeentelijke jongensschool, waar hij zijn eerste verstandelijke vorming kreeg. Geleidelijk aan evolueerde de kleine Freman tot een knaap van twaalf jaar en moest, gezien hij niet tot de domsten behoorde, tezamen met zijn vrienden Swellen, Delmel, Vaes e.a. de lessen in de zesde van het Koninklijk Atheneum te Tienen volgen.

Behorend tot een handelaarsgezin, waar vader en moeder weinig tijd hadden, was hij reeds vanaf zijn eerste leerjaar gewoon zelfstandig te werken, zodat dit hem zeker ten goede kwam in het atheneum.
Hier boeiden hem zeer de lesuren handenarbeid onder leiding van de Heer Theo Humblet, kunstschilder. Door de Heer F. Van de Velde, tekenleraar kwam Freman in de derde moderne wetenschappelijke A, afdeling artistiek tekenen.

Dit schrikte hem niet af, daar hij wist dat het voor hem gunstig was voor zijn volgende studies.

Op 30 juni 1963 bekwam hij aldaar zijn gehomologeerd getuigschrift en kon verder zijn studies kiezen. Gedurende zijn atheneumtijd knapte hij reeds verschillende decoratiewerkjes op voor verschillende jeugdverenigingen en toneelvoorstellingen. Min of meer gesteund door zijn vader, die huisschilder is, verf en behangpapier in voorraad heeft, kon hij gemakkelijk dergelijke werkjes opknappen.

Bij de hervatting van het schooljaar begon hij op achttienjarige leeftijd het regentaat in de plastische kunsten, waar hij door de Heer Ph. Stels ingeleid werd in de wereld der decoratieve composities en esthetica, hetgeen bij hem nog in de kinderschoenen stond. Dank zij de voldoende kennis van wetenschappelijk tekenen, opgedaan in het atheneum, kon hij zich toeleggen op de meer artistieke richtingen als kunstgeschiedenis, boetseren, schilderen en decoratie.

Dit maakte dat gedurende de eerstvolgende vakantie verschillende schilderwerken verwezenlijkt werden.

Op 23 juni 1965 werd hij met onderscheiding in de Provinciale Middelbare Normaalschool ‘Ernest Richard’ geaggregeerd leraar plastische kunsten. Het eerstvolgende schooljaar presteerde hij als tussentijdig leraar in rijksnormaalscholen te Hasselt, rijks bijzonder Lager Onderwijs te Genk en tenslotte in het Provinciaal Instituut voor de voedingsindustrie en toerisme.

Tot 27 oktober van dit jaar (1967) vervult hij zijn legerdienst bij de 10de jachtbommenwerperswing te Kleine Breugel. Nadien hoopt hij zo vlug mogelijk zijn opvoedingswerk als tekenleraar te kunnen voortzetten.

FREMAN 67

De vooropening van de tentoonstelling FREMAN 67 was een waarachtig succes. Men kon er het variërend geheel van schilderijen, schetsen, keramiek, houtsculptuur en decoratieve composities bewonderen.
De meest typische en meest gewaardeerde schilderwerken zijn FREMANS decoratieve composities. Bedoeld als versieringsstukken dient de tekening alleen als scheiding tussen figuur en achtergrond.
De kleur doet hier alles, het beste bewijs van de degelijkheid van het werk. Schilderen is niet tekenen maar vormen met kleuren.

Als U, lezer, een doek koopt, is het gewoonlijk om uw interieur te verlevendigen, zodat een decoratief werk het best hieraan beantwoordt. De diepgaande kleuren van een Freman gamma, de gebruikte klassieke opbouw met eenvoudige vormen zijn bij dit soort werken meer dan voldoende. Alleen de plaats waar het hangt in de woning kan nog van invloed zijn; zo maakt FREMAN liefst dergelijke werken op bestelling, zodat hij zijn kunst aanpast aan de omgeving. Op die manier kan het kunstwerk niet anders dan tot het interieur behoren.
Een voorbeeld hiervan is ‘Symfonie in de Nacht’, bedoeld te hangen in een trapzaal werd de schilder gegrepen door de gedachte dat de trap leidt naar de slaap, droom en nacht. Dit alles 17
wordt in diepgaande kleuren weergegeven op een donkergroene fond bezaaid met drie maansikkels, zodat men duidelijk de niet-werkelijkheid, maar het fantastische aanvoelt. Even fantasierijk zijn ook de overige stukken die zonder meer direct bevallen en geen verduidelijking vragen.
Zijn werken in verband met antieke kunst zijn meesterlijke verwezenlijkingen door iedereen aanvaard.
De stillevens zijn levendige stukjes even kleurrijk als de panelen, doch met een natuurlijke vorm der voorwerpen. ‘Huiselijk Genot’ wordt in de Volksgazet beschreven als volgt: ‘niettegenstaande een overdreven coloriet geeft het een gezellige huiselijke sfeer weer.’ Even zeer fijn van kleur is ‘Panorama op Hoegaarden’ en zoals in Het Laatste Nieuws gezegd wordt: ‘Zijn doeken vallen op door een warm kleurengamma en sterke belichting.’ ‘Droom un de Toekomst’ is hiervan een goede uitbeelding.
In een gesprek met de schilder vernamen we dat hij zijn stillevens tracht te gebruiken als schakel voor het publiek naar het moderne.
Iemand die een stilleven bewondert moet evenzeer bekoord worden door de kleuren van zijn composities. In die zin zal FREMAN 67 zeker een stukje bijgedragen hebben tot de culturele opvoeding van het Hoegaardse publiek. Het is een succes geworden zodat wij FREMAN nog veel degelijke schilderwerken zien maken in de toekomst.

STREANNAM YDDERF

Beroepscarrière

In zijn beroepscarrière was Freddy leraar plastische kunsten en wetenschappelijk tekenen, vooral aan de Provinciale Normaalschool, eerst in het middelbaar en dan 15 jaar als lesgever aan het regentaat. Hij maakte nog de overstap mee naar Groep T in Leuven, maar kon met pensioen op 55 -jarige leeftijd.

Kunst en cultuur als passie

Hij heeft veel kunstwerken gemaakt onder de naam Freman, enkele keren geëxposeerd, maar in eerste instantie was hij leraar. Regelmatig maakte hij pentekeningen en schetsen. Ook affiches ontwerpen en realiseren lag hem. Schilderen, daar had hij de laatste jaren geen tijd meer voor.

Verschillende keren exposeerde hij in ’t Nieuwhuys, in het Mariadal en de Gazet van Hoegaarden.

Freddy was zeer actief in het verenigingsleven. Hij was bij de eersten om mee onze heemkring te leiden in 1965. Zijn eerste tentoonstelling realiseerde hij in ’t Nieuwhuys in 1967; hij toonde er zijn werken en in Alpaidis
nummer 11 (1967) schreef hij een korte levensschets en een recensie bij zijn eigen tentoonstelling.

Feddy Mannaerts

Politiek

Toen hij in de politiek ging en als gemeenteraadslid werd verkozen nam hij noodgedwongen ontslag als bestuurslid in onze kring. Dat waren toen nu eenmaal de regels, wat Freddy niet verhinderde loyaal te blijven meewerken.

Freddy Mannaerts : Gemeentepolitiek

In december 2018 nam Freddy afscheid van de gemeentepolitiek, nadat hij 42 jaar onafgebroken mandataris was, 36 jaar als gemeenteraadslid en de jongste 6 jaar als OCMW-raadslid.

‘Jammer dat ik steeds in de oppositie zat en dat is uiteraard niet prettig. Ik was in 2008 wel enkele keren voorzitter van de gemeenteraad, tijdens de ziekte van de toenmalige burgemeester Frans Huon.’

Freddy Mannaerts kwam in 1976 in de politiek. Hij was achtereenvolgens raadslid voor PVV, Hoegaarden 2000, VLD en Open VLD, steeds bij de liberalen.

Gaston Hendrickx, ook sinds 1976 bij de liberalen en gemeenteraadslid getuigt: ‘Freddy was zeer bekommerd om Hoegaarden, en vooral voor de Tuinen en het Kapittelhuis. Hij heeft er mee voor gezorgd dat het in orde kwam. Freddy was zeer verdraagzaam en altijd bereid tot bemiddeling. Hij probeerde steeds alle partijen te verzoenen. Hij was ook goed bevriend met kopstukken uit andere partijen, zoals indertijd Frans Huon.’

Zijn levenswerk

Zijn levenswerk was misschien wel jeugdhuis ‘de Klup’waarvan hij van 1976 tot 2006 voorzitter was. Onder zijn leiding werd het jeugdhuis helemaal verbouwd, werden er een massa activiteiten georganiseerd en werd het jeugdhuis a-politiek gemaakt.

Overlijden

Freddy Mannaerts Overlijdenberricht - Doodsbrief
Overlijdenberricht - St.-Gorgoniuskerk (1991)
Meesterbrouwer Pierre Celis, samen met de kunstenaars UBRT (lUbrt Mannaerts, links) en Freman (Freddy Mannaerts, rechts)

Augustus 1982  (krantenartikel HLN)

Bestendige tentoonstelling in De Kluis

Hoegaarden

De ontvangstzaal van De Kluis te Hoegaarden is een lokaal dat zeker de moeite loont om bezocht te worden.

Brouwer Pieter Celis, die met zijn brouwerij in de ambachtelijke richting wilde werken, heeft al heel wat bezoekers in de Kluis ontvangen. Daarom wilde hij van het lokaal op de derde verdieping iets speciaal en sfeervol maken, waar de bezoekers op het einde van hun rondleiding rustig alle Hoegaardse bieren zouden kunnen proeven. Hij nam contact op met de schilders Freddy en Hubert Mannaerts, toevallig twee neven, om deze ruimte op te frissen.

Hubert. (UBRT), maakte één verplaatsbare olieverftekening, terwijl Freddy (Freman) tien fresco’s schilderde.

Toen Pieter Celis in 1979 contact nam met UBRT was de bedoeling een overzicht te geven van alle brouwerijen van Hocgaarden.

UBRT begon met de voorbereiding ervan, maar aangezien die niet scheen te vlotten nam de brouwer contact op met Freman.

UBRT probeerde daarna, in zijn ene gekleurde olieverftekening een samenvatting te brengen van al zijn voorbereidingen. Het schilderij van 3m.50 X 1m.25 brengt een humoristisch en ironisch panorama van Hoegaarden, met zinsspelingen op allerlei lokale conflicten, politieke toestanden enz…

Als grote lijn dwars doorheen het kunstwerk loopt de Nermbeek, met langs deze waterloop brouwerij Loriers, brouwerij De Kluis, de likeurstokerij, het Paenhuys, de eerste brouwerij P. Celis en de oude brouwerij Tomsin.
Daarnaast schilde worden nog een paar gebouwen klooster Mariadal, de kerk, museum, (Het Nieuwhuys), café Kluis en de veelbesproken sporthal afgebeeld.

UBRT schilderde ook een aantal jaarlijks weerkerende activiteiten uit het dorp, als de braderie, de palmprocessie, volksspelen door het museum, een voetbalwedstrijd tussen SC Hoegaarden en Klup Hoegaarden (uitslag 5—5) met een verwijzing naar de 5 geslachten van de gemeente, een fietskoers, een optreden van de klupvolksdansers, het Paenhuysfestival en een paardentornooi.

UBRT tekende de stoet 1000 Jaar Hoegaarden, voorafgegaan door de Melomanen van de Grote Gete, gevolgd door een auto met daarin de burgemeester en schepen, die een aanhangwagen met de gemeenteraad voorbij het museum trekt.
De volledige schildersschool van Hoegaarden alsook de luchtballon van Paul Bosteels, worden ook in het geheel ingelast. Tal van andere anecdotes worden uitge beeld en UBRT zal met plezier de mensen hierover uitleg geven.
Toen Pieter Celis Freddy Man naerts vroeg of hij de muurpanelen van zijn brouwerij wilde beschilde ren, vroeg Freman 14 dagen bedenktijd omdat hij als voorzitter van «de Klup» en als gemeente raadslid al voldoende werk had.
Toch vond hij de tijd om tien olieverftekeningen te maken in sepiakleur, met een gemiddelde afmeting van Im.55 X Im.40.

Het werden ditmaal geen humo ristische tekeningen maar een sfeerbeeld van de gemeente Hoe gaarden. Aan de wand met gezicht op Tienen maakte hij vier schilde rijen: een typische Hoegaardse bierdrinker met aarden pot en ton, een reconstructie van een Hoe gaardse brouwerij, een gezicht op de Doelstraat en een welkomsteke ning met Hoegaardse bierstoop en potten.
Aan de binnenmuur kwamen nogmaals zes schilderijen: de vlooienkapel van Rommersom, het gemeenteplein met de kiosk en de vroegere afspanning «Rust op den Berg», de kerk van Meldert en de kerk van Outgaarden.
Een typisch beeld uit de oude brouwerij Celis en een perkament vel met de in 1980 bestaande Hoegaardse bieren, nl. Hoegaard, Vader Abt, Grand Cru en Kluize naar, sluiten de collectie: af. Freman had in 80 ook het etiket van de toenmalige Kluizenaar ontworpen. 

Dit werk nam ongeveer drie maanden in beslag. Tijdens de schilderwerken kwamen verscheliene groepen op bezoek en na een paar pinten werd het schilderen dikwijls moeilijk, aldus Freman.
UBRT daarentegen kon zijn schilderij bij hem thuis afwerken. In 1980 exposeerde Freman in ‘t Nieuwhuys waar hij verschillende olieverftekeningen in dezelfde stijl tentoonstelde; ook in de ingangshal van het museum hangt zo’n tekening.
Twee jaar later, in 1982, heeft brouwerij de Kluis vooral mensen van buiten Hoegaarden aangetrokken. De bevolking van Hoegaarden kan altijd in de brouwerij terecht voor een bezoek, met als slot de degustatie van Hoegaards bier in de ontvangstzaal.
Daar kan iedereen deze unieke tentoonstelling, waarop De Kluis fier is, bewonderen – Hi.

© Vzw Hoegaards Erfgoed Alpaidis-nr-215-56ste-jaargang-2-2020