Ga naar de inhoud

220. Klokkenpatrimonium

De klokken in de kapellen van Hoegaarden

1. KAPEL ST.-ROCHUS, Mariadal-Overlaar 

[footnote]  In de vorige nummers verschenen achtereenvolgens de klokken van Outgaarden, Meldert en St-Gorgonius-Hoegaarden  [/footnote] 

Deze kapel van St. Rochus is beschermd met erfgoednummer 43490 en is in prima staat. De kapel maakt deel uit van Mariadal dat beheerd wordt door de Zusters van de Vereniging met het Heilig Hart die hier wonen sinds 1820. Voordien werd de kloosterkerk gebouwd door de Broeders Bogaarden in de periode 1767-1772. Het kloos ter zelf werd gesticht in de tweede helft van de 15de eeuw.

De dakruiter ©Hoegaardserfgoed.be
De klok in de dakruiter ©Hoegaardserfgoed.be

In een pittoreske dakruiter boven de kapel hangt een klein maar mooi bewerkt klokje aan een houten wiel dat van beneden in de kapel kan worden geluid.
Bovenaan staat een eerste sierband met slingermotieven. Tussen twee paren gietringen staat dan

IOANNES LE FEVER ME FECIT 1674

en dit wordt gevolgd door een tweede sierband met hangende bladeren. Boven de slagring waar de klepel de klok raakt, vinden we vijf gietringen en nog eens drie op de lip. Uit de datum op de klok kunnen we afleiden dat het klokje door de broeders al moet gebruikt geweest zijn.
Van de gieter Joannes Le Fever (ook Lefèvre of Lefebure) is niet veel geweten. Lehr verwijst in zijn gieterslijst [12] naar twee klokken in Noord-Brabant en wel uit 1665 en 1667. Volgens opschriften op deze klokken woon de hij te Antwerpen. De klok uit 1667 goot hij samen met de Lotharinger Claude Humblot [11]. Ook namen zij beiden in hetzelfde jaar aan een zware klok van negenduizend pond voor Breda te hergieten. In 1673 probeerde Le Fever de opdracht voor het nieuwe carillon van Brugge te verwerven. Die ging echter naar Melchior de Haze, eveneens uit Antwerpen.

Detail van de klok ©Hoegaardserfgoed.be
Het gietjaar op de Le Fever-klok ©Hoegaardserfgoed.be
Klokken  Kloostergang

In de kloostergang hangen nog eens drie kleine luidklokjes waarvan zeker twee belangrijke versieringen heb ben die op ernstig vakmanschap wijzen.

Deurbel kloostergang

Bij het binnenkomen van de kloostergang bemerkt men in een hoek onder de zoldering een klokje dat vroeger gebruikt werd van buitenuit als deurbel maar waarvan de functie nu overgenomen is door een electrische bel. Vlak onder de schouder staat tussen twee gietringen een mooie sierband met aan elkaar liggende driebla dige bloemen. Vlak boven de twee gietringen op de slagring vinden we de verwijzing naar de gieters:

FONDERIES DE F. & A. CAUSARD A TELLIN (BELGIQUE)

Hieronder prijkt weer een sierband met krullen die later op vele klokken van Causard en Slégers werd gebruikt.

De deurklok in haar geheel ©Hoegaardserfgoed.be
De verwijzing naar de gieter ©Hoegaardserfgoed.be

De gietersfamilie Causard kwam oorspronkelijk uit Lotharingen en reisde rond. In 1823 vestigde Charles Cau sard zich in het Luxemburgse Tellin. Hij huwde met Lucienne Slégers en kreeg daarmee drie zonen, Hippolyte, Firmin en Adrien. Hippolyte verhuisde later naar Moulins tegen Dinant. We mogen er van uitgaan dat het klokje in Mariadal gemaakt is door de gebroeders Firmin (1839-1897) en Adrien (1841-1900). Het dateert alleszins van vóór 1900. Voor meer gegevens over de gieterij zie [1] en [4].

De eetklok in haar geheel ©Hoegaardserfgoed.be
De verwijzing naar de gieter ©Hoegaardserfgoed.be
Klok aankondiging gebedsmoment zusters

In het midden van de gang hangt een tweede klokje dat werd gebruikt voor het aankondigen van de gebedsmomenten voor de zusters. Buiten twee gietringen boven de slagring zijn er geen decoraties op de klok te vinden.

Gebedsklok in de gang ©Hoegaardserfgoed.be
Klokje in de koffierefter ©Hoegaardserfgoed.be

In het midden van de gang hangt een tweede klokje dat werd gebruikt voor het aankondigen van de ge bedsmomenten voor de zusters. Buiten twee gietringen boven de slagring zijn er geen decoraties op de klok te vinden.

Klok uitnodiging maaltijd zusters 

Op het einde van de gang hangt een derde klokje dat werd gebruikt om de zusters uit te nodigen voor de maaltijden. Op dit prachtig bewerkt klokje vinden we bovenaan twee sierbanden met bloemmotieven die van elkaar gescheiden worden door dubbele gietringen waartussen de moeilijk leesbare tekstband

A. R. PB: DELEO LECAY PROVINCIAL DONO DEDIT 1675 ֍

Boven de slagring is er dan nog boven vijf gietringen een verwijzing naar de gieter

JOANNES LE FEVER

Nog eens drie gietringen vervolledigen de versieringen op dit kleine, aantrekkelijke klokje. De gieter is dezelfde als deze van de klok in de dakruiter. Het is op zijn minst merkwaardig dat in eenzelfde ge bouw twee klokken zijn gevonden van een gieter waarvan men amper het bestaan kende.

Klok koffierefter

In een koffierefter dieper in het gebouw hangt nog een klein klokje dat versierd is met driegietringen boven de slagring.
(wordt vervolgd)

© Vzw Hoegaards Erfgoed Alpaidis-nr-220-56ste-jaargang-3-2020