Ga naar de inhoud

220. Moord op Paul Bail

Veertig jaar geleden in augustus 1980 werd de rijkste man van Hoegaarden vermoord !

Augustus 1980

Houtmarkt met ingang park, herenwoning, ingang hoeve en private woning (ca.1980) ©Hoegaardserfgoed.be

Houtmarkt met ingang park, herenwoning, ingang hoeve en private woning (ca.1980)

Krantenknipsels

Het Laatste Nieuws 18 augustus 1980 ©HLN
Paul Bail en zijn vriendin Marie Spiette in het park van Hoegaarden ®RV ©HLN

Rijkste man van Hoegaarden

Vermoorde ligt twee dagen in koffer van zijn wagen op straat

“Bailke” , de rijkste en de braafste man uit Hoegaarden werd zondagmiddag in de koffer van zijn eigen auto, langs de Beukenlaan aldaar vermoord aangetroffen.

De 64-jarige Paul Bail, verblijvende op zijn buitengoed van zowat 5 ha te Hoegaarden, Houtmarkt nr. 1, werd vorige donderdag het laatst opgemerkt in zijn park. Omdat hij vrijdag volgens de afspraak niet kwam opdagen, ging men naar hem op zoek. Omdat ook zaterdag nog steeds geen spoor te bekennen viel van de man, die officieel te Elsene, op zijn appartement nr. 71 aan de Hogeschoollaan woont, gingen zijn pachter en burgemeester Kerrijn van Hoegaarden binnen kijken.

Op het eerste gezicht bleek niet aangeroerd, maar het was duidelijk: de man was spoorloos. De garagepoort stond open en ook zij rode Daf was weg.
Zondagochtend dan kwam voor heel Hoegaarden plots het harde nieuws. De gezochte rode wagen stond al twee dagen in de Beukenlaan, verlaten. Kinderen hadden er al in gespeeld want de auto bleek niet op slot.

De koffer daarentegen wel. Een garagist werd er bijgehaald. Lang een opening, binnen in de auto werd vastgesteld dat er iets of iemand in de koffer lag.

André Mertens

Het Laatste Nieuws  18 augustus 1980

Paul Bail vermoord in de Beulenlaan terug gevonden in zijn DAF ©Raymond Billen

Ter hoogte van de Beukenlaan halen de auteurs de moord op Paul Bail aan. Op 15 augustus 1980 verscheen deze foto daarover in Het Nieuwsblad. De dag na de verwijning van de bewoner/eigenaar van het Kapttelhuis werd zijn lijk gevonden in de koffer van zijn bescheiden Daf. Die stond aan de kant van de Beukenlaan. Die was die dag de Beulenlaan. ©Raymond Billen

De wedersamenstelling moord Bail ©foto Paul Van Den Abeele

Heel Hoegaarden keerde de lekkere gezelligheid van de huiskamer de rug toe om toch maar present te zijn op de wedersamenstelling van de moord op de rentenier Paul Bail (64) die op een wrede wijze om het leven gebracht werd door Proot.
Rond de plaats van de misdaad verdrongen zich talrijke nieuwsgierigen; sommigen hadden er zelfs enkele uurtjes slaap voor over om toch geen enkel detail van deze wedersamenstelling te missen.
Hoegaarden putte menigmaal uit zijn scheldwoord-vocabularium om duidelijk lucht te geven aan zijn ongenoegen en weerzin. (foto Paul Van Den Abeele)

Reconstructie moord ©foto Paul Van Den Abeele

Voor het huis van de misdaad in Hoegaarden stonden de bewoners van de gemeente urenlang op elkaar gedrumd om een glimp van de dader te kunnen opvangen

Sobere begrafenis Paul Bail ©Hoegaardserfgoed.be

Sobere begrafenis voor vermoorde Bail te Hoegaarden

Eenvoudig en sober verliep de begrafenis van de rijkste en de braafste man te Hoegaarden.

Vrijdagochtend om 1O.00 h. Paul Bail, die in zijn herenhuis aan de Houtmarkt aldaar, vorige donderdag werd vermoord, werd ter aarde besteld te Solre-St.-Géry.

De eredienst te Hoegaarden werd door 20 familieleden en zowat 200 dorpsbewoners bijgewoond. Omzeggens alle kerkgangers werden door de gerechtelijke politie onopvallend vanuit een privévoertuig gefotografeerd. Wil dit zeggen dat men tussen de aanwezigen de moordenaar zocht?

In elk geval schijnen de speurders thans te stuiten op een muur van stilzwijgendheid.

Wie wat kan vertellen zwijgt zo wordt te Hoegaarden hardop gezegd.

In oktober 1982 werd de akte tot aankoop van het domein Bail verleden ©Hoegaardserfgoed.be

Hoegaarden: van moordhuis tot cultureel centrum

Het oude kapittelhuis te Hoegaarden waar rentenier Paul Bail in werd vermoord heeft nog een bestemming gekregen.

Dit wordt de taak van de nieuwe bewindsploeg die in januari 1933 het bestuur van de gemeente in handen neemt.

Het huis krijgt dat in een bijzonder plan van alleszins een socio-culturele bestemming. Het bijhorende park dat in een bijzonder plan van aanleg werd opgenomen zal zo vlug mogelijk voor het publiek opengesteld worden. Wel zal de nadruk hier liggen op passieve recreatie

Alle leden van de Hoegaardse gemeenteraad werden uitgenodigd om de officiële aankoopakte te tekenen. Burgemeester Kerrijn dankte ook de oppositie omdat deze volledig achter de meerderheid bij deze belangrijke aankoop

Weekendkrant 14,15 en 16 augustus 2015 ©Hoegaardserfgoed.be

Op vrijdag 15 augustus 1980 werd Paul Bail (64) vermoord. De rentenier die steeds vrijgezel bleef werd de zondag erop dood teruggevonden in zijn oranje rode DAF in de Beukenlaan. Rik Cipers was degene die “Bailke” zoals hij genoemd werd vond.

Het is vandaag exact 35 jaar geleden dat Paul Bail werd vermoord door zijn klusjesman Michel Proot.Die had hem op 13 augustus 1980 in elkaar geslagen en gekneveld achtergelaten in Bails auto. Toen hij zich wou bevrijden uit zijn hachelijke positie stikte hij doordat de strop rond zijn nek werd aangespannen. ©Christian Hennuy

Rik Cipers

“Ik heb Bailke goed gekend want ik bewerkte de velden (waar nu het nieuwe rusthuis staat) en die grensden aan zijn Park” : steekt hij van wal.
“Ik zag hem daar dikwijls rondfietsen en we deden regelmatig een babbeltje. De man was wel gesloten voor de Hoegaardiers. Hij had het voornemen om 100 jaar oud te worden maar dat is dus niet gelukt.”
“We kwamen op zondag 17 augustus na de mis uit de kerk en toen bleek dat Bail al een paar dagen vermist was” gaat Cipers verder.
“Max Smolders de huurder van de bijhorende boerderij, zei dat hij niet wist waar meneerke was. Ook zijn auto was verdwenen.

De burgemeester en omstaanden kwamen erbij en toen bleek dat er een oranjerode DAF in de Beukenlaan stond. Ik ben Toen als eerste met de fiets naar de Beukenlaan gereden, vond ik zijn auto met een plas bloed onder. Daarna ben ik weer naar het Gemeenteplein gereden en de politie werd verwittigd verteld Cipers.

Voor dood achter laat gelaten

Garagist Honorez Celis uit Aalst-Nerm heeft de auto met een koevoet opengebroken en in de koffer werd het lijk van bij gevonden met stroop rond de nek aan handen en voeten gebonden en verbonden met zijn hielen. Doordat hij zich heeft proberen te bevrijden heeft hij zichzelf gewurgd.
Het was een typische paracommando knop waardoor heel snel de link met Michel Proot een 27-jarige ex-para uit Geval gelegd werd. Die was klusjesman in het domein en vroeg steeds meer geld aan aan Paul Bail.
Hij eiste zelf zijn postzegelcollectie op
Toen hij op die noodlottige vrijdag binnen brak in het huis werd hij betrapt door Bail. Proot sloeg hem neer met een glazen voorwerp en dacht dat hij dood was.

Hij liet hem voor dood achter in de koffer van Bails auto

Wedersamenstelling moord

Op 26 augustus stond het hele dorp te kijken naar de reconstructie aan het herenhuis Bail nu gekend als het kapittelhuys.

De familie was alleszins zeer rijk.

Hij woonde afwisselend in Hoegaarden en in Brussel. Hij was de laatste bewoner van het kapittelhuys en stamde langs moeders kant uit de Brouwersfamilie Dumont uit Hoegaarden.
De familie had heel wat bezittingen. Zo werd na de dood van Bail 500 hectare bos (in het noorden van Frankrijk en een stuk in België) met villa in de provincie Luxemburg eigendom van de Belgische staat.
“En voor de openbare verkoop van de inboedel van het kapittelhuys in november 1981 werd het een echte stormloop” aldus Cipers

Geknoeid met de erfenis

De gemeente vatten onmiddellijk het plan op om herenhuis en park aan te kopen maar in februari 1981 doken er plots erfgenamen op.
Een paar maanden later, in mei, werden notaris Rosseeuw uit Tienen en een verre verwant van hem aangehouden omdat ze geknoeid hadden met de erfenispapieren.

Toen stond niets de aankoop van het domein door de gemeente in de weg. In november 1981 besliste gemeente het te kopen, waarna het domein 10 jaar zonder bestemming bleef liggen.

Tot in maart 1990 toenmalig Burgemeester Frans Huon het project Vlaamse toontuinen kwam voorstellen.

Na de realisatie daarvan groeide het domein vanaf dan De Tuinen van Hoegaarden genoemd, met het kapittelhuys uit tot een grote toeristische attractie in de Regio.

Grafmonument

Grafmonument familie Bail, waar ook Paul werd bijgezet te Solre-St.-Géry (Frankrijk)

Grafmonument familie Bail, waar ook Paul werd bijgezet te Solre-St.-Géry (Frankrijk) ©Hoegaarserfgoed

Jean Baptist Dumont
° 1787 Burgemeester
x Marie Magdalena Ruttens

Clement Dumont (Hoeg. 1829-1909)
x Eliza Rosseeuw

Dymphina Dumont (Hoeg. 1886)
x 1911 Albert Bail (vrederechter)

Paul Bail (°Vorst 06.07.1917 – +Hoeg. 17.08.1980),
weduwnaar van Spiette Marie Henriette (°1912-+1978)
Laatste bewoner Kapittelhuys

Grafmonument familie Bail, waar ook Paul werd bijgezet te Solre-St.-Géry (Frankrijk) ©Hoegaarserfgoed
Yves Gilis in gesprek met de huisbewaarder van de familie

Diversen

Voorouderlijk huis 

Voorouderlijke woonst van de familie Bail, met koetshuis in ruïne (Solre St.-Géry) ©Hoegaardserfgoed.be

Voorouderlijke woonst van de familie Bail, met koetshuis in ruïne (Solre St.-Géry)
Yves Gilis in gesprek met de huisbewaarder van de familie

De totale waanzin 

DE TOTALE WAANZIN

REUBBE REUBBE REUBBE

OEWERSPRONKELIJKEN TEKST EN MEZEEK : LLOYD POICEHLOGAN: 1958)
DAIZEN TEKST: UBRT; OGERE;  14 OEGST 1998!

LUKI VAN MEENES KWAM VAN ET GOOT
Mè ZIJN TESSE VOL KASTANJES

  1. POOL BAIL WAS VAN OGERE
    GEBAURE AN DE PLEK
    E WOENDE IN ZE GOOT
    DE BRAAFSTE MINS VAN ET DEURREP
  2. MA OG WAS UM DE RIJKSTE MINS
    EN EDEAIEJEN KINDE UG GARE
    E BROGT UM TOEBAK EN VAAL GELT
    EN DE KENKES KWAM SPAILE IN ZE PARK
  3. DIPLOMS AA UM IELEMOL NI
    VAN ZEN DIKKE BOEKE ZAIDE UM :
    “DE RUSSE GENKE KAUME
    EN ZE PAKTE AL MEN SENTE!”
  4. DE PACHTER ZAIDE ‘MENIEJERKE BAIL” 
    ZENNE OVENEER ZAT TE PLANTE IN ZEN SEIR
    EN EDERIEJEN WIST DA BAILKE
    EJE WAS DE RENTENEER

    BRUG: 
    DE RENTENEER (x7) DE RENTENEER, DE RENTENEER (x7)

  5. TWIEJE RUSSE WAA GON VEJERE
    MA ZE ADDE NIKS VAN GELT
    ZE WISTE DA BAILKE RIJK WAS
    SE AA DOWE AL GEWERKT
  6. ME VALSE SLOITELS KWAMPE ZE BINNE
    EN ZE BOTSTE UM VAN ZENNE SUS
    ZE WEURGDE UM IN ZENNE ROEWEJE DAF
    ZE BAAGT UM NO ETGAAR ZE GOOT
  7. EN WEIK MAR WODDE ZE GEVONGE
    DE JUUS GAF UN VIJF JOWER
    VIJF JOWER IN DE DOEWES
    EN TERNOOWE DAI ZE ET TRUG
  8. DE PACHTER MOST NO ET ZOTAAS
    EN DEN OVENEER DEI SCHAAT ZE ALE DOEWET
    D’IELEL ISTAURE KINT DE GEBUR VAN BAIL
    GO NU UM EN E IT REUBBE

    BRUG:  DE RENTENEER (x7) DE RENTENEER, DE RENTENEER (x7)

Tekst 1998 van UBRT voor ‘De Totale Waanzin’

De Hoegaardse groep De Totale Waanzin, een project van het jeugdhuis ’t Paenhuys, met UBRT als bezieler, componeert over en bezingt het Hoegaardse verleden in het plaatselijke dialect sinds 1994.

Openbare verkoop  

De moord op de rijke rentenier hield het anders zo rustige Hoegaarden maandenlang in de greep ©RV ©HLN
Honderden mensen kwamen naar de openbare verkoop van de inboedel ©RV ©HLN

De openbare verkoop van de gewone gebruiksvoorwerpen in de voormiddag lokte op zijn minst heel wat kijklustigen; pikant detail: er was een openbare verkoop van de gewone spullen en een afzonderlijke verkoop van de ‘antieke’ huisinhoud in de namiddag (foto onder)

© Vzw Hoegaards Erfgoed Alpaidis-nr-220-56ste-jaargang-3-2020