Ga naar de inhoud

Echo uit 1952

Echo uit 1952: Over de Rue du Lait, du Beure en andere zuivelproducten

Straatnaamborden Outgaarden Franstalig

Pas in 1952 werden de eentalig Franse straatnaamborden Outgaarden van de gevels verwijderd.

Het verhaal verscheen in 1985 in Het Nieuwsblad . René Flawinne had de borden verzameld. Hij spreidde ze tentoon op zijn gazon: Rue du Grand Pont, Rue du Lait, Rue de Paenhuysbeek, Rue des Hussards… De verzamelaar had de 24 borden dertig jaar eerder ontdekt in de grond. Ze waren als afboordsel van een tuinpad gebruikt door de toenmalige gemeentewerkman (de enige van Outgaarden indertijd), Juul Jaubin.

Flawinne vertelde begin augustus 1985: “Ik was aan het werk in die tuin en dat boordsel zat in de weg. Toen de platen uit de grond kwamen bleken het straatnaamborden te zijn, allemaal in email en in goede staat.” 

“Een aantal is beschadigd. Ik weet hoe. De gasten mikten er dagelijks met stenen naar, om de lak te doen afspringen.”

Eén bord is intact, ‘Rue de l’ Ecole des garçons’. Onder het oog van de meester durfde niemand te gooien.”

Flawinne Rene-1985-Straatnaamborden-Collectie-©Raymond Billen

Straatnaamborden overschilderd

In 1921 werd Outgaarden een zelfstandige gemeente, los van Zittert-Lummen (Zétrud-Lumay). In Lummen was de graaf de Limburg Stirum burgemeester. In Outgaarden werd hij opgevolgd door Vandermolen. Volgens Flawinne was die evenzeer Franstalig, van huize uit. Hij neemt dus aan dat de Franse borden in die tijd zijn blijven staan, deels in het Nederlands overschilderd.

Gemeentewerkman Juul Jaubin, die nam dat niet en heeft de borden verwijderd. Daarom noemde Flawinne de werkman ‘Borms’, naar de Vlaams-nationalistische politicus (°1878 +1946). In die periode stond o.a. Flor Grammens (°1899 +1985) bekend om her en der aan de taalgrens naamborden te overschilderen (niet in Outgaarden).  [1]

In 1929 schreef Maurice Maes (uit Lummen, nadien prefect van het atheneum in Diest) aan de KU Leuven een verhandeling over de Toponomie van Autgaarden (en apart ook over Zittert-Lummen).

Flawinne Rene-1985-Straatnaamborden-©Raymond Billen

Hij vernoemt de straatnamen in het Frans en vanaf 1929 in het Nederlands. Pastoor August Diels schreef een Bijdrage tot de Geschiedenis van Outgaarden. Deze tekst werd heruitgegeven, voorzien van een inleiding, door Maurice Dodion in 1965. Deze laatste is raadpleegbaar in archief Grand Cru
(Hoegaards Erfgoed vzw). Dr. Paul Kempeneers bracht een eerste plaatsnaamstudie uit op grote oplage in 2017: Outgaarden, plaatsnamen en hun geschiedenis.  [2]

Verzameling  

De verzameling Flawinne is nadien bewaard door Jan Degeest, en later door vader Romain Degeest.

Hij stelt (februari 2023) enkele mooie exemplaren ter beschikking voor de wisselvitrine in de hal van het gemeentehuis. Op het email zijn, bij nader toezicht, nog sporen zichtbaar van de overschildering. Er stond dus ooit “Boter Beurre”, de tekst “Rue du” was overschilderd. Het email is echter duurzamer gebleken dan de verf

Bronnen en citaten[+]

© Vzw Hoegaards Erfgoed 

Print Friendly, PDF & Email