Ga naar de inhoud
©Onroerend erfgoed Vlaamse gemeenschap 1978
©Vandevorst, Kris

Prins Kardinaalhoeve

Beschrijving

Gesloten hoeve “Prins Kardinaalhoeve”, uit de eerste helft van de 18de eeuw. Bak- en zandsteenbouw. Twee verdiepingen hoog boerenburgerhuis voorzien van kruisvensters; rondboogdeuren in de aanhorigheden; tot de latere wijzigingen horen het bepleisteren van de voorgevel, het wegbreken van de kruiskozijnen en het wijzigen van twee vensters die uitzien op het erf.

In de aangrenzende weide, ruïne van een middeleeuwse vierkante hoektoren, opgetrokken uit zandsteen in regelmatig verband; behouden rondboogvenster met imposten en grote boogstenen; een schietgat. Overblijfselen van het kasteel der Heren van Meldert, dat vermoedelijk circa 1568 afbrandde(?).

Bron: Agentschap Onroerend Erfgoed [1]

Historiek

De zogenaamde Prins-Kardinaalhoeve, die in kern allicht teruggaat tot de 17de eeuw – zo doen de kruisvensters met dubbel ontlastingssysteem, de ankers met kram en krul en de smalle travee-indeling vermoeden – wordt voor het eerst figuratief weergegeven op de kaart van Villaret (1745-1748), die ten zuiden van de vierkant omwalde site van de donjon – de 14de-eeuwse en vroegste vestiging van de heren van Meldert – een rechthoekig volume toont op de hoek van de huidige Sint-Ermelindisstraat en de Overhemstraat. Allicht is dit het huidige woonhuis van de hoeve.

Een kwarteeuw later, tussen 1771 en 1777, tekent graaf de Ferraris op de gelijknamige kaart een groter gebouwengeheel op: het woonhuis met in het verlengde van de voorgevel een haakse vleugel en een schijnbaar daarbij aansluitende, parallelle vleugel dieper op het perceel, vlakbij de donjon.

Dat gebouw stond er niet meer toen de primitieve kadasterkaart werd opgetekend in 1815: toen werd de Prins Kardinaalhoeve voorgesteld als een vierkantshoeve – benoemd als huis met koer – met aan de oostzijde en in het verlengde van het woonhuis een rechthoekig bijgebouw.

In 1861 [2] registreerde het kadaster een gedeeltelijke reconstructie van de hoeve, die ook een vergroting lijkt in te houden. Het oostelijke bijgebouw in het verlengde van het woonhuis werd afgebroken, de schuur – parallel aan het woonhuis en nabij de donjon – lijkt gesloopt en wat dieper op het perceel opnieuw opgetrokken waardoor het erf vergrootte en allicht werd ook de stalvleugel langsheen de Overhemstraat uitgebreid of gedeeltelijk herbouwd. Het perceel met de donjon dat op dat moment de hoeve in L-vorm omsloot en zowel aan de Overhemstraat als aan de Sint-Ermelindisstraat grensde, stond toen genoteerd als boomgaard.

Later, in 1932 [3] zou de donjon kadastraal verenigd worden met de prins-kardinaalhoeve. Dit allicht ter voorbereiding op de verkaveling van de boomgaard die achtereenvolgens bebouwd werd omstreeks 1938 (Sint Ermelindisstraat 22), 1950 (Sint-Ermelindisstraat 24-26), 1952 (Sint-Ermelindisstraat 28-30) en 1977 (Sint Ermelindisstraat 32).

Het woonhuis werd vermoedelijk in de jaren 1950 gerestaureerd. Toen kreeg het baksteenparement van de straatgevel knipvoegen, verdween het gros van de kalkzandstenen gevelelementen – de hoekkettingen en negblokomlijstingen werden gecementeerd, de kruisen van de vensters op de begane grond werden verwijderd en die van de bovenbouw vervangen door Franse steen – en het schrijnwerk van deur en ramen werd vernieuwd. In de achtergevel werden gelijktijdig de twee kloostervensters links van de deur verbreed tot rechthoekige ramen onder kalkzandstenen latei en voorzien van guillotineramen, net zoals in de voorgevel.

Bron: HEKATE erfgoedonderzoek [4]

HEKATE erfgoedonderzoek is een initiatief van Claartje Verloove en Marjolijn Van Damme. Beiden werkten van 2000 tot 2015 voor de Vlaamse overheid, bij wat toen de afdeling Monumenten & Landschappen was, later Ruimte & Erfgoed en vandaag het agentschap Onroerend Erfgoed.

Fotogalerij

Afbeeldingen modellicentie voor gratis hergebruik [5]

 

Administratieve gegevens

Kadastrale ligging: Hoegaarden, 2de afdeling, sectie B, nr. 309E
Beschermd als monument (hoevegebouwen met donjon) en als dorpsgezicht bij K.B. van 15 april 1981: ‘dorpskern van Meldert’

Vastgesteld bouwkundig relict: ID 42455
Landschapsatlasrelict ‘Meldert’: ID 135105
Gewestplan: woongebied met landelijk karakter/landbouwgebied

Ligging

Links

Bronnen en citaten[+]

© Vzw Hoegaards Erfgoed 

Print Friendly, PDF & Email