Ga naar de inhoud

De gloriette van Overlaar

Gloriette te Overlaar

Naast het oud Romaans kerkje van Overlaar, staat een huisje waarin een “gloriette” is verwerkt, (perceel H142a) die veel gelijkenis vertoont met het verdwenen prieel uit de Cruysblock (huidige hoeve Cipers).

In de eerste helft der 18e eeuw, werden te Hoegaarden enkele “zomerhuyskens” gebouwd naar Luikse stijl, om zich te verheffen en te onderscheiden van andere gemeenten.

Andere glorietten

In totaal zouden er 6 bestaan hebben, 4 in de Cuype (centrum) en 2 er buiten, zoals blijkt uit een oud schrift.

Het waren : 

  • de “gloriette” van Overlaar, gebouwd door de toenmalige Pastoor van Overlaar, Bost en Rommersom, Henricus Vandermolen, geboren 1707, zoon van Schepen-Brouwer Bernard Vandermolen en Elisabeth Van Osmael uit de Refugie der 11.000 Maegden, een der oudste families uit Hoegaarden. Dit gebouwtje bestaat heden nog.
  • de “gloriette” in de tuin van de Cruysblock, gebouwd door griffier Servaes Sweerts, geboren 1713 als zoon van Schepen-Brouwer Servatius Sweerts en Catha rina Peeters uit de Paradijshoeve.
    Hij was de grootste sekretaris die Hoegaarden ooit heeft gehad. Deze gloriette werd na de tweede wereldoorlog afgebroken door de eigenaar Henri Cipers.
  • de “gloriette” in de tuin van de pastorij (zijde Doelstraat), gebouwd door Schepen-Brouwer Carolus Van Nerum, in 1723 getrouwd met Barbe Sweerts, zuster van griffier Sweerts. Hij werd bij de rijkste brouwers van het dorp gerekend. Dit speelhuisje werd gerangschikt en gerestaureerd.
  • de “gloriette” van Coenegras, gebouwd door Brouwer-landbouwer Henri Coenegras geboren in 1726 en vader van de latere pater Begaarden Coenegras, gelegen op de Stoopkensstraat (huidig houtmagazijn der gebr. Vandermolen), was de grootste landbouwer uit de gemeente. De gloriette werd afgebroken na W.0. II.
  • de “gloriette” te Houtem in de bekende hoeve Peten. Het is niet geweten wie het zomerhuisje bouwde of er toen woonde, maar zeer vermoedelijk was het pachter Janssens. De gloriette bestaat nog steeds.
  • de zesde “gloriette” bevond zich in de Doelstraat (huidige eigendom Raddoux Van Nerum) in het Spaerencamps hoff. Verdween op het einde van verleden eeuw.
Het gloriettehuisje naast het Romaanse kerkje (Xe tot XXe eeuw) van Overlaar ©Hoegaardserfgoed.be
De verdwenen Gloriette Cruysblockhoeve Tommestraat ©Delcampe @M. Dodion author

Slechts drie van deze zes speelhuisjes overleefden de alles vernielende tijd; het zijn deze van Overlaar, de Pastorij en te Houtem.

Na pastoor Henri Vandermolen, kwam de “gloriette” van Overlaar in ‘t bezit van zijn neef en petekind Henri Van Autgaerden, geboren 1742, zoon van Brouwer Joan nes Franciscus Van Autgaerden en Francisca Vandermolen uit het pachtfof “Meniëres” op de Vroente (heden de misplaatste Pajottennaam “Hof ter Meersche” dragende. Hij was de broeder van de revolutionaire leider uit het Schrikbewind, notaris Jean Baptist Van Autgaerden. Hij volgde zijn oom en peter op als pastoor van Overlaar, Bost en Rommersom.

Het Oud dokument waaruit het aantal glorietten bekend geraakte, werd door deze pastoor Henri Van Autgaerden nagelaten en luidt als volgt:

” Als een cieraed van Solemniteyt
Aen God en Zijn Heilighen gewijd
Staen de zes Hougaerdsche Glorie huyskens,
Vier in de Cuype en twee er buyten,
pronkend in hun stemmigheyd,
tot groot gewag en waerdigheyd.”

Na zijn dood en dat gebeurde vóór. 1742, werd de “gloriette” eigendom van zijn kleinneef Jacques-Philippe Van Autgaerden (°1800 +1881) zoon van burgemeester Jean Bapt. Van Autgaerden, de jonge en Françoise Van Nerum uit het Vijvershof. (verdwenen herenhuis Evrard – Van Autgaerden aan de Beukenlaan) en kleinzoon van notaris Jean Bt. Van Autgaerden, de oude, Jacques-Philippe Van Autgaerden, die te Hoegaarden aan de Grote Brug woonde, liet het gloriette huisje restaureren en was er nog steeds de bezitter van toen Popp zijn kadastrale legger opstelde, waarin Jacq. Ph. Van Autgaerden als eigenaar staat vermeld onder no 877.

Na zijn overlijden in 1881 werd het gebouw door zijn kinderen verkocht. Later heeft de koster van Overlaer er een tijdje in gewoond. Het zou dan door een Waal zijn aangekocht, die het huisje tot zijn vroegere staat trachtte te brengen, maar nu staat het al meer dan 30 jaar ledig en verlaten, aan zijn lot over gelaten.

© Vzw Hoegaards Erfgoed 

Print Friendly, PDF & Email