Ga naar de inhoud

De Paradijshoeve

Vaststelling

In oude oorkonden, berustend op het Rijksarchief te Brussel en in de Pastorij te Hoegaarden, komen de benamingen “Paradijs” (Paradiso) “Paradijsblock en Paradisstraet ” voor.

Aanvankelijk citeerden wij de “Paradijsblock” tussen de Pastorijstraat, de plaats de Putzeysstraat, de Doelstraat en het Pastoorsstraatje.

Aanleiding hiertoe was, dat op dit blok het bekende Klein Paradijs (Café du Paradis) en het Paradyshofke (tuin achter de kerk) lagen, wijl de Pastorijstraat ook wel eens “Paradijsstraet” genaamd werd, zodat de oude hoeve in de Pastorij straat verkeerdelijk als de “Paradijshoeve ” werd beschouwd.

Bronmateriaal

Nieuw bronmateriaal kwam ondertussen aan het licht te weten: 

  • Een akte van 1727, door M. Dodion op het Rijksarchief gevonden tussen de Schepenprotocolle van Hoegaarden, onder n° 1006, waarin sprake van het Paradijs.
  • Een Pentagone-symbool in vorm van vijfpuntige ster, met uitlopers naar de kerk het Kapittelhuis, de Pastoorshoeve (Arendsnest), ‘t Paradijs en “la maison du Sept Fraisneg” (zie Alpaidis n°27 en 28) berustend in het archief der V Ge slachten en vermoedelijk daterend van voor of rond 1700.

Uit deze dokumenten blijkt duidelijk dat:  de Paradijshoeve niet in de Pastorijstraat lag en de Paradijsblock verkeerd werd aangegeven.

Rechtzetting

Ziehier de rechtzetting : Het blok gelegen tussen de hoger vernoemde straten, noemde zich niet Paradijsblock maar wel “Kerckblock”, terwijl de hoeve niet de Paradijshoeve, maar wel la ferme Carpeau was. 

Alphonse Wauters citeert in zijn “Histoire des communes Belges – Hougaerde blz. 5” Ferme het Paradijs (1667) près de la Paradijsstraet. 

Vervolgens werd de juiste ligging van de Paradijsstraat weergevonden:

  • in de Atlas der Wegen van 1843
  • op een oud stratenplan van Hoegaarden 1848.
  • in de Kadastrale Legger Popp van 1460.
  • In de Registers der inwoners van Hoegaarden.

De Paradijsstraat was 4 meter breed en liep van an de huidige hoeve Tritsmans (hoek van de Walenstraat) tot van de voormalige woonst Lintermens, “Alcôve” genaamd, hoek van de Nermschebaen).

Op het einde van vorig eeuw werd de straat verbreed en bij de Walenstraat gevoegd, (voorheen slechts beginnend aan de Nermschebien), zodat vanaf toen de naam “Paradijsstraat”  verdween.

Uit de Pentagone-tekening kon anderzijds worden afgeleid, dat de Paradijshoeve een der uitlopers vormde van de vijfpuntige ster, duidend op de huidige hoeve Tritsmans en hoek vormend met de toenmalige Paradijsstraet (nu Walenstraat) en Korte straet (rue Courte) achter het huis “Rust op den Berg” opwaarts tot aan de Houtmarkt.

Bijgevolg kennen wij ook de afbakening van de “Paradijsblock” gelegen tussen de huidige Walenstraat, de Plaats en de vroegere Hellestraat (pad leidend van de Plaats naar de Dotremontstraat)

Ingevolge deze rechtzetting, dringt zich een corrigendum op, voor al de vroeger verschenen artikelen nopens de Paradijshoeve.

Deze nieuwe ontdekking en vooral de Schepenakte van 1727, geeft echter voldoende stof om heden de geschiedenis van de Paradijshoeve te publiceren.

Afbeeldingen

© Vzw Hoegaards Erfgoed 

Print Friendly, PDF & Email