Ga naar de inhoud

Pachthof van MENIERES

Buiten de dorpskom

Een mooi pachthof te Hoegaarden, dat nooit in het daglicht werd gesteld omdat het verwijderd ligt van de dorpskom, is wel het huidige ” Hof ter Meersche” op de Vroente n°67 aan de Gete.

De oudste sporen leiden ons naat de jaren 1702/1710, toen het bewoond werd door Henricus Van Autgaerden °1673 en Judith Van Symphoven °1679. Het was toen eerder nog een kleine hoeve ” ‘t geleygxke van Riekes, genaamd. 

Zijn vrouw was de zuster van Guillaume Van Symphoven, Kapitein van de politie te Hoegaarden, die aan de oorsprong lag van de dorpsruzie van 1749, omwille van de Molenweg (huidige Pastorijstraat).

In 1706 zou de hoeve geplunderd geweest zijn door troepen van Malborough, die vanuit Geldenaken door Hoegaarden naar Meldert trokken.

De familie 

Het gezin Van Autgaerden – Van Symphoven kregen acht kinderen:

  1. Hendrik °1702 +1763 gehuwd ca. 1732 met Catherine Van Hagendoren en een tweede huwelijk in 1744 met Elisabeth Vandenbempt
  2. Catharina °1704 +1705
  3. Jan Baptist °1705
  4. Maria Catharina °1707 +1788 gehuwd in 1729 met Jan Baptist Van Ex
  5. François °1709 (zie verder)
  6. Jeanne °1712
  7. Pierre °1714
  8. Guillaume °1716 +1724

Henricus Van Autgaerden, was huurbrouwer en overleed in 1718. Zijn weduwe zette het landbouwberoep voort, eerst met de hulp van haar oudste zoon, later geholpen door de anderen.

Toen de oudste zoon rond 1732 trouwde en het huis verliet, was het zijn broeder François die hem verving.
Deze trad in 1735 op zijn beurt in het huwelijk met Françoise Vandermolen 1714, dochter van Brouwer en Schepen Bernard Vandermolen en Elisabeth Van Osmael.
Zij was de zuster van Henri Vandermolen, pastoor van Overlaar, Bost en Rommersom, die het huwelijk in de hand zou gewerkt hebben.

Zij bleven op de hoeve inwonen, waar François ook bier begon te brouwen en hierin geholpen werd door Meester-Brouwer Carolus Van Nerum, wiens brouwerij gelegen was naast het “Geleyg” van Van Autgaerden.

Na de dood van hun moeder (Judith Van Symphoven) in 1755, traden haar kinderen uit de onverdeeldheid. Het pachthof ging over op François, die er stallen liet bijbouwen en de brouwerij vergroten

Uit het echtpaar Van Autgaerden Vandermolen werden 10 kinderen geboren:

  1. Judith °1736 + vóór 1778
  2. Henri °1737 + vóór 1742
  3. Jean-François °1740 + vóór 1778 gehuwd in 1761 met Anne Cath. Mertens
  4. Henri °1742 + na 1803, Pastoor te Overlaar, Bost en Rommersom ter opvolging van zijn oom en peter Henri Vandermolen.
  5. Catherine °1745 +1823 gehuwd 1768 met Brouwer Jacques Philip Van Nerum, die zijn vader Carolus als brouwer had opgevolgd. Het was haar broeder Henri geweest, die het huwelijk had bewerkt.
  6. Jean-Baptiste °1747 (zie verder)
  7. Elisabeth °1750 gehuwd 1777 met Jean François Modave
  8. Marie Therese °1752 + vóór 1778
  9. Bernard °1755 + vóór 1778
  10. Marie-Françoise °1757 werd begijn te Tienen.

François Van Autgaerden leefde ten tijde van de Grote Regentie onder Meier Collard en werd in 1747 en 1748 tot burgemeester van de Dorpsraad gekozen. Hij maakte deel uit van de machtige Brouwersgilde, wijl zijn doch ter Catharina door haar huwelijk opgenomen werd bij de V bevoor rechte Geslachten van Hoegaarden.

Zijn vrouw stierf in 1773 en hij in 1777. De akte van deling onder hun kinderen werd opgesteld door Not. Renier Lintermans uit Hoe gaarden, in jan. 1778. Het nalatenschap bedroeg 28 bunders land onder Rommersom, Overlaar en Houtem en werd evenredig verdeeld onder de nog in leven zijnde kinderen. 

Het ouderlijk pachthof was op 7 november 1777 in voordonatie ge geven aan Jean Baptist Van Autgaerden. Deze laatste was in 1776 gehuwd met zijn kleinnicht Clara Bueckens °1744, dochter van Burgemeester Bartholomeus Bueckens (die in 1749 samen met zijn schoonvader Guillaume Van Symphoven de volks ruzie te Hoegaarden had uitgelokt) en van Catherine Van Symphoven.

Hij was notaris en landmeter en werd in 1789 tot burgemeester verkozen, doch lokte een volksoproer uit en ontroonde de Hoegaard se Regentie. Vanaf toen trad hij in de geschiedenis. Hij bereidde te Hoegaar den de revolutie voor, verklaarde zich verstokte “republikein” en spuwde al zijn haat uit tegen het oud-Regiem.

Bij de komst der fransen werd hij Nationaal Agent en Kanton Commissaris (zie Schrikbewind te Hoegaarden en “Stamboom van het Geslacht van Autgaerden”) Hij droeg de bijnaam “Meniëres” (Mijnheer) en zo werd vanaf toen ook het pachthof genoemd, waarvan hij de woonvleugel restaureerde en verfraaide en een typische deuromlijsting liet aanbrengen. Het geheel werd met muren omringd en een classicistische inrij poort gebouwd. Meermaals werd zijn poort door de vijanden van de Franse Republiek besmeurd en in 1799 werd het pachthof bijna be stormd en geplunderd door een groep Brigands.

Het pachthof de Meniëres werd vermeden en vervloekt, omdat er franse officieren en wetdienaars samenkwamen en plannen smeedden tegen de aanhangers van het Oud-Regiem, wijl Notaris van Autgaerder er met zijn sansculotten muts rondliep om zijn vijanden te tergen.

Tijdens de Besloten Tijd grepen er regelmatig bijeenkomsten plaats van Municipalen, die er beraadslaagden vooralleer zich naar de Mairiein t Nieuwhuys te begeven...

Van Jean Baptist Van Autgaerden wordt beweerd dat hij zijn franse ducaten in boterkroegen bewaarde en in de grond stak uit schrik voor de dieven.

Uit zijn huwelijk sproten vijf kinderen:

1 Jean Bapt. °1777 +1840 gehuwd in 1800 met zijn nicht langs vaderskant Françoise Van Nerum. Was burgemeester van Hoegaar den van 1804 tot 1808.

2 Jean Henri °1779 +1832 gehuwd 1804 met Cath. Nys en een 2e maal gehuwd in 1816 met Therese Nys.
3 Marie Therese °1781

4 Anne Marie °1782 (zie verder)

5 Guillaume °1786 +1827 gehuwd in 1916 met Barbe Calu. 

Na de dood van Meniëresin 1804, bleef zijn weduwe met haar twee jongste kinderen op het pachthof wonen, zij stond als rentenier ster opgegeven.

In 1816 trad ook haar zoon Guillaume in het huwelijk zodat zij nog alleen met Anne Marie overbleef. Deze had zich voorgenomen, niet te trouwen zolang haar moeder zou leven

Na de dood van haar moeder in 1827 werd het nalatenschap geregeld en kwam het pachthof aan Anne Marie

In 1830, op 45 jarige leeftijd trad zij in het huwelijk met haar 69 jarige kozijn langs moederskant, Dr. Henri Van Nerum, burgemeester van 1818 tot 1812 en later raadslid en met wie ze reeds vele jaren betrekkingenhad

Hij was in de conspiratie geweest tegen zijn eigen kozijn en la tere schoonvader Not. Jean Bapt. Van Autgaerden. Zij waren de rijkste inwoners van Hoegaarden en bezaten samen twee grote hoeven (hij in de Nieuwstraat, heden Ern. Ourystraat 16, 18 en 20 en zij het ouderlijk pachthof op de Vroente en 27 Ha grond

Het echtpaar Van Nerum – Van Autgaerden lag voortdurend in geburenruzie met hun kozijn Dr. Jean Bapt. Van Nerum, wiens eigen dom paalde aan het pachthof “Meniëres”. De dichtgemetste vensters zijn hiervan nog het bewijs.

Anne Marie Van Autgaerden was een oude feeks en Waande zich nog steeds de dochter van de almachtige Republiekeinse heerser. Hun wederzijds testament vermeldde “alles aan de langstlevende” Hij overleed in 1844 en zij in 1869. Zij hadden geen kinderen.

Door haar nieuw testament opgemaakt ter studie van Not. Dassis te Tienen, legeerde zij al haar bezittin gen aan haar twee nichtjes Eugenie °1820 en Josephine °1823, kin deren van haar broeder Guillaume.

Deze universele erfgenamen verkochten de hoeve in de Nieuwstraat en vestigden zich samen op het pachthof “Meniëres” Zij bleven on gehuwd en leefden er als renteniersters van al hun grondbezittin gen. Zij waren hardvochtig en lieten de honden los als er iemand aan de poort kwam.

Joséphine Van Autgaerden stierf in 1902 en haar zuster Eugenie ( + 1905) verkocht in 1903 het pachthof aan haar neef Henri Victorien Stockmans (°22.3.1846) zoon van haar zuster Anne Marie (gehuwd met François Stockmans)

Deze Henri Vic. Stockmans was te Antwerpen gehuwd in 1876 met Eugenie Schaeps en had 5 kinderen,

Eduard en Ferdinand die zich te Antwerpen zouden vestigen, Louis en Frans (deze laatste werd te Hoegaarden “Commissaris” genaamd en een dochter Bertha.

In 1935 na de dood van hun ouders erfden deze kinderen het pachthof en verkochten het op 28.2.1924 aan Theophile Lebegge (°1898),zoon van Gustaaf Lebegge en Barbe Gilles en gehuwd met Marie Stephanie Courtois (°1899). Vanaf toen noemde de hoeve zich “‘t Pachthof Lebegge”.

Zij kregen drie kinderen:

  1. Henri °1925 gehuwd met Julie Hendrickx (°1926 uit Outgaarden en
    wiens overgrootvader afkomstig was uit Houtem St. Margriet)in 19??

    Hadden 3 kinderen:
    * Beatrice °1954
    * Ingrid  °1959
    * Luc °1966

  2.  Julie °1928 gen. in 1951 met Jozef Van Hagendoren °1925.
    Twee 2 kinderen
    * Guido °1951
    * Christine °1954

     

  3.  Fernande °1934 geh. in 1960 met Andre Hendrix
    zij hadden 3
    kinderen
    * Johan °1962
    * Filip °1964
    * Bart °1967

Henri Lebegge was landbouwer en bleef op de ouderlijke pachthoeve inwonen. Zijn vader pachter Theophille Lebegge stierf in 1978 en zijn moeder in 1984.

De drie kinderen traden uit onverdeeldheid en het prachtig pacht hof kwam in ‘t bezit van Guido Van Hagendoren (zoon van Jozef Van Hagendoren en Julie Lebegge)

Hij liet het restaureren en schonk er de naam aan van ” Hof ter Meersche” mooi klinkend voor het Pajottenland, maar misplaatst voor Hoegaarden.

© Vzw Hoegaards Erfgoed  

Print Friendly, PDF & Email