Ga naar de inhoud

DE COLLEGIALE KERK van HOEGAARDEN

BOUW

DE COLLEGIALE KERK van HOEGAARDEN

MEN VING MET DE BOUW AAN IN HET VOORJAAR VAN 1754 EN DIT ONDER PASTOOR HENRICUS SWEERTS EN MEIER COLLARD. DE NIEUWE KERK WERD OPGETROKKEN IN DE TOENMALIGE LOUIS XV of ROCOCOSTIJL. ZIJ WERD INGEWIJD ор 8 SEPTEMBER 1759.

IN DE TORENMUUR WERD EEN GEDENKSTEEN AANGEBRACHT WAAROP IN HET LATIJN EEN TEKST WERD GEBEITELD
WAARVAN HIER DE VERTALING

“VAN KASTEEL VAN ALPEIDE WERD IK TEMPEL GODS. DE KNAGENDE TIJD, OUDERDOM, NOODLOT HEBBEN MIJ TOT PUIN GEBRACHT EDOCH ONDER HET MEIERSCHAP VAN COLLART EN HET SEKRETARISSCHAP VAN SERVATIUS SWEERTS HEEFT DE RECHTER MIJ DE TIENDE TOEGEWEZEN WAARDOOR IK THANS GANS NIEUW HERRIJS. HENRICUS SWEERTS, PASTOOR LEGDE DE EERSTE STEEN”

BOVEN DE INGANGSPOORT: HET BEELD VAN DE H. GORGONIUS EEN ROMEINS VELDHEER DIE DE MARTELDOOD STIERF VOOR ZIJN KRISTELIJK GELOOF ZIJN RELIEKEN WERDEN IN 765 UIT ROME MEEDEGEBRACHT DOOR DE H. CHRODEGANG

DE ALLEREERSTE KERK WERD GEBOUWD OP DE GRONDVESTEN VAN HET KASTEEL VAN ALPAIDIS HOEGAARDEN. [1]

KERK

DE HUIDIGE KERK WERD GEBOUWD OP DE GRONDVESTEN VAN DE EERSTE . DE TORENMUREN ZIJN 2 M DIK, DAT KOMT DOORDAT DE VROEGERE KLOKKETOREN INGEBOUWD WERD IN DE HUIDIGE.

DE KERK WERD OPGETROKKEN IN WITTE GOBERTANGESTEEN OP DE TORENSPITS PRIJKT EEN KOPEREN WINDHAAN GEMAAKT IN 1769

HET INTERIEUR VAN DE KERK .

DE PREDIKSTOEL MET DUBBELE TRAP
  • DE PREDIKSTOEL MET DUBBELE TRAP. ONDERAAN STAAT DE GOEDE HERDER MET ZIJN SCHAPEN. OP DE KUIP ZIJN DE VIER EVANGELISTEN IN RELIEF UITGEBEELD.
    HET GEDRAPEERD BALDAKIJN WORDT GEDRAGEN DOOR TWEE ENGELEN BOVENOP DE TWEE TAFELEN MET DE 10 GEBODEN .
    DE SCHRIJNWERKERIJ IS VAN DE HAND VAN JAN STOCKMANS, HET BEELDHOUWWERK VAN J. DUPAIX
    IEDER RELIËFBEELDJE VINDEN WE IN DE KOMMUNIEBANK TERUG.
DE BIECHTSTOELEN

EVENEENS HET WERK VAN JAN STOCKMANS EN DUPAIX OP IEDER VAN DE BIECHTSTOELEN STAAT EEN VAN DE BEKENDE ZONDAARS UIT HET H. SCHRIFT.

  • MARIA MAGDALENA : AAN DE VOETEN VAN JEZUS
    tekst: UW ZONDEN WORDEN U VERGEVEN
  • H. PETRUS DIE ZIJN MEESTER VER LOOCHENDE
    tekst: UITGAANDE ZIJNDE HEEFT HIJ BITTERLIJK GEWEEND.
  • DE VERLOREN ZOON: IN DE ARMEN VAN ZIJN RIJKE VADER
    tekst:VADER, IK HEB GEZONDIGD .
  • DAVID : MET KONINGSKROON .
    tekst: VOOR U ALLEEN HEB IK GEZONDIGD .
DE KOMMUNIEBANK.

IS EEN FRAAI SNIJWERK IN HOUT MET IN IEDER VAK EEN MEDAILLON HET LAM GODS, DE PELIKAAN DE ARK DES VERBONDS, DE TAFEL DER TOON BRODEN. (EVENEENS WERK VAN JAN STOCKMANS EN DUPAIX)

DE SIERLIJKE DEUREN EVENEENS VAN JAN STOCKMANS

EEN ZEKERE FRANS VAN CAMPEN HEEFT DE SCHILDERIJEN GEMAAKT :

  • BOVEN HET PORTAAL RECHTS : DE OVERHANDIGING VAN DE SLEUTELS DOOR CHRISTUS AAN PETRUS
  • BOVEN HET PORTAAL LINKS DE GENEZING VAN DE LAMME AAN DE TEMPELPOORT
HET HOOFDALTAAR

IN BAROKSTIJL. HET SCHILDERIJ STELT JEZUS AAN HET KRUIS VOOR MET AAN DE VOET VAN HET KRUIS O.L VROUW EN TAL VAN H. JEZUITEN OP HET VOORPLAN ST. IGNATIUS en ST. FRANCISCUS XAVERIUS .
HET DOEK WERD GESCHILDERD IN 1759 DOOR B. BESCHEY
BOVEN DE SCHILDERIJ IN DE NIS HET BEELD VAN DE SCHEPPER MET WERELDBOL IN DE HAND. DAARBOVEN ALS BEKRONING DE DRIEHOEK MET OOG, ZINNEBEELD VAN DE GODDELIJKE DRIEEENHEID .
HET DOEK WERD ERG BESCHADIGD DOOR EEN BOMONTPLOFFING IN DE KERKMUUR BIJ DE BESCHIETING VAN 1940. HET WERD GERESTAUREERD IN 1950.

DE BEELDEN VAN ST. PETRUS EN ST. PAULUS DATEREN VAN 1748 .

HET LUTRIJN OF KOOR LESSENAAR

TREFT MEN AAN IN ALLE ABDIJEN EN KAPITTELKERKEN ‘T IS EEN ECHT MEESTERWERK IN MASSIEF KOPER GEMAAKT DOOR DE LEUVENSE KOPER BEWERKER JAN VELDENER. HET IS EEN GESCHENK VAN MATHIAS INGHELS
EEN RIJK HOEGAARDIER. DE LESSENAAR STELT DE PELIKAAN VOOR DIE ZICH DE BORST OPENRIJT OM ZIJN JONGEN TE VOEDEN: ZINNEBEELD VAN CHRISTUS DIE ZIJN EIGEN VLEES EN BLOED AAN ZIJN VOLGELINGEN GEEFT.

HET GESTOELTE

AFKOMSTIG UIT DE IN 1796 OPGEHEVEN ABDIJ VAN OPHEYLISSEM GANS IN BAROKSTIJL. HET IS OUDER DAN DE NIEUWE KERK EN DATEERT VOLGENS DESKUNDIGEN UIT DE XVIle EEUW. NOOIT HEEFT HET DIENST GEDAAN VOOR
DE KANUNNIKEN VAN HOEGAARDEN WANT HET WERD PAS AANGEKOCHT IN 1818 TOEN HET KAPITTEL VAN HOEGAARDEN DOOR HET REVOLUTIONNAIR REGIME REEDS ENKELE JAREN WAS ONTBONDEN .

HET O.L.VROUW ALTAAR

HET O.L. VROUWBEELD MET HET KRUISDRAGEND KINDJE JEZUS IS OOK AFKOMSTIG VAN DE OUDE KERK IS EEN TYPISCH BAROKBEELD. HET ALTAAR ZELF HEEFT DE VORM VAN EEN GRAFTOMBE.

HET ALTAAR VAN HET H. SAKRAMENT

HEEFT ALS MIDDEN PANEEL EEN SCHILDERWERK VAN EEN ONBEKENDE MEESTER : VOORSTELLEND HET LAATSTE AVONDMAAL. HET ALTAAR HEEFT DE VORM VAN EEN GRAFTOMBE, IN WITTE MARMER MET IN MEDAILLON DE KOP VAN EEN
HEILIGE PATER. MEN HEEFT MISSCHIEN DE H. ODRIMUS ALS MINNEBROEDER WILLEN AFBEELDEN.

IN HET SCHRIJN DE RELIEKEN VAN ST. GORGONIUS DE TWAALF PILAREN WAAROP ONZE KERK RUST, STELLEN ZIJ MISSCHIEN DE 12 A POSTELEN VOOR ?

HET TRIOMFKRUIS.

VOLGENS DESKUNDIGEN ZOU DIT GOTISCH TRIOMFKRUIS UIT EIKENHOUT, DATEREN UIT DE XVe EEUW.
OP DE VIER UITEINDEN VAN DE KRUISBALKEN HEEFT DE KUNSTENAAR, DE AREND, DE LEEUW DE STIER EN DE MENS, ZINNEBEELDEN VAN DE 4 EVANGELISTEN AANGEBRACHT
WIJ VRAGEN ONS AF OF DIT KRUISBEELD IN DE OUDE KERK GEEN DEEL UITMAAKTE VAN HET ALTAAR VAN HET H.KRUIS DAT ZICH BEVOND IN HET MIDDEN VAN DE DWARSBEUK VOORAAN HET KOOR.

DE GLAS RAMEN.

1. kant van H. Sacrament.

H. MATHEUS met boek
H. JACOBUS DE MEERDERE met pelgrimstok
H. THADDEUS met winkelhaak
H. PHILIPPUS met groot kruis
H. SIMON met zaag
H. MATHIAS met dubbele lans

2. kant O.L. V. altaar

H. PETRUS met sleutel en omgekeerd kruis in X-vorm
H. ANDRIES met andrieskruis
H. JAN met kelk
H. THOMAS met enkele lans
H. JACOBUS de mindere met knots
H. BARTOLOMEUS met lang mes

3. in het koor

a) Kant H. Sacrament
St. GORGONIUS patroon van de Parochie
St. JOZEF

b) Kant O.L.V. altaar
O.L. VROUW
H. KATHARINA

DE DOOPVONT

HET IS EEN MERKWAARDIG EN OUD KUNSTSTUK, ZOALS MEN ER NOG BITTER WEINIG AANTREFT, DATEREND VAN DEXIlle OF XIVe EEUW. ZE IS GEHEEL UIT BLAUWE ARDUINSTEEN GEHOUWEN . OP HET VOETSTUK ZIJN DE 4 MYTHOLOGISCHE GEDROCHTEN – ZINNEBEELDEN VAN DE OVERWONNEN DUIVELS – GEBEITELD .

DE ZWARE KUIP WORDT GEDRAGEN OP EEN ZWARE KOLONNE, GEFLANKEERD DOOR 4 FIJNERE KOLONNETJES. AAN DE 4 HOEKEN VAN DE KUIP: 4 FRAAIE GESKULPTEERDE KOPPEN, WELLICHT DE VERPERSOONLIJKING VAN DE 4 PARADIJSSTROMEN OF DE 4 WINDSTREKEN.

DE PALMEZEL.

HET GAAT HIER OM EEN ENIG PRONKSTUK IN ONS LAND. HET IS EEN GOTISCH GEPOLYCHROMEERD BEELD VAN CHRISTUS GEZETEN OP EEN EZEL. OP PALMZONDAG WORDT HET OPGESMUKT EN IN PROCESSIE RONDGEDRAGEN LANGS DE DORPS KC
HET DATEERT VAN DE XVIe OF XVIIe EEUW. DE GEDRAGEN KRISTUS LEIDT DE EZEL MET EEN HAND EN HOUDT DE ANDERE OPGEHEVEN : MEN STEEKT ER DIE DAG EEN PALMBOS IN.
PALMZONDAG WORDT HET BEELD GEDRAGEN DOOR 4 DISCIPELEN; HET ZIJN 4 ONGEHUWDE MANNEN. HET BEELD WORDT GEVOLGD DOOR DE 12 APOSTELEN EN DE MOMBAERVADER, HET KOPSTUK VAN DE BROEDERSCHAP.
ELKE APOSTEL DRAAGT ZIJN EIGEN WERKTUIG OF WAPEN, ZOALS U ZE AFGEBEELD WEERVINDT IN DE GLASRAMEN . DE APOSTELEN DRAGEN OP HET HOOFD HET HEILIGENKROONTJE OF HET UMBRAKEL

HET DOKSAAL MET ORGELKAST

HET BETREFT HIER EVENEENS EEN MOOI KUNSTWERK , BEKIJK BEWONDER DAN VOORAL HET GROEPJE MUSICERENDE ENGELEN EN ALS HOOGSTE SLUITSTUK: ST. CECILIA AAN HET KLAVIER .
HET ORGEL WERD GEMAAKT DOOR DE BRUSSELSE ORGELBOUWER JEAN-BAPTISTE GOYNAUT EN DIT TUSSEN DE JAREN 1756 EN 1759 (tussen haakjes : VAN AL DE ORGELS DIE HIJ OOIT BOUWDE SCHIETEN ER NIET VEEL MEER OVER, HET IS DAN OOK WENSELIJK WAT NOG OVERSCHIET VOOR HET NAGESLACHT TE BEWAREN.

DE RESTAURATIE VAN HET ORGEL WERD UITGEGEVEN VOOR BEDRAG DAT IN DE MILLIOENEN LOOPT.

DE ZILVEREN REMONSTRANS.

DE ZILVEREN REMONSTRANS.KUNNEN WE HELAAS NIET BEZICHTIGEN;

DE REMONSTRANS IS EEN ZEER KOSTBAAR EN PRACHTIG KUNSTWERK DAT SLECHTS BIJ GELEGENHEID VAN GROTE FEESTDAGEN TE VOORSCHIJN GEHAALD WORDT . DE REMONSTRANS WERD IN 1576 DOOR DE RIJKE HOEGAARDIER JOACHIM van BELLOGNE AAN DE KERK GESCHONKEN.

HET BLIJKT DAT ZE IN 1688 BIJGEWERKT WERD ZO STAAT HET TROUWENS TE LEZEN OP HET VOETSTUK.

IN MEDAILLON STAAT SINT ODWINUS AFGEBEELD.

DE ZEER GROTE CIBORIE DIE MET PASEN WORDT GEBRUIKT, IS IN DEZELFDE STIJL.

Bronnen en citaten[+]

© Vzw Hoegaards Erfgoed  

Print Friendly, PDF & Email